De spanning tussen Donald Trump en de Amerikaanse media loopt opnieuw op. Journalisten van CNN, MS NOW en Politico mogen het Witte Huis niet meer binnen. Trump beschuldigt de nieuwsorganisaties ervan dat ze nepnieuws verspreiden. 

De betrokken media zijn het daar niet mee eens en laten weten dat ze zich tegen het besluit verzetten. Het is niet de eerste keer dat Trump in conflict komt met Amerikaanse nieuwsorganisaties. Hij vindt dat sommige media te negatief over hem berichten en noemt hun berichtgeving soms „nepnieuws”. 

Persvrijheid onder druk 

Voor Vica Kolbeek, laatstejaarsstudent journalistiek aan de AP Hogeschool in Antwerpen, gaat deze situatie vooral over de persvrijheid. „Ik vind dit erg, voor de journalisten maar zeker voor de persvrijheid. Die komt steeds meer onder druk te staan. En dat is slecht voor de democratie.” De persvrijheid en de democratie zijn volgens haar sterk met elkaar verbonden. „Persvrijheid staat als eerste onder druk als een democratie begint te wankelen.” 

Dat verschillende media elkaar steunen door geen verslag meer te doen van Trump, vindt Kolbeek dan ook een goede zaak. „Zelfs FOX, een zender die als Trumpgezind wordt beschouwd, doet niet meer mee. Dat zegt heel veel over hoe serieus dit wordt genomen.” 

Rechter spreekt zich uit tegen uitsluiting 

Ook de beslissing om journalisten niet meer toe te laten tot het Witte Huis vindt ze niet terecht. „De rechter heeft ook al een uitspraak gedaan dat dit niet mag. Want er is geen legitieme reden.” Kolbeek verwijst daarbij naar een eerder conflict met AP News. Die nieuwsorganisatie wordt eerder dit jaar geweerd vanwege het gebruik van de naam „Golf van Mexico” in plaats van „Golf van Amerika”. Ook die beslissing wordt door een rechter ongrondwettelijk verklaard. 

Het weren van journalisten heeft niet alleen gevolgen voor de nieuwsorganisaties zelf. Het maakt het ook moeilijker om vanuit het Witte Huis verslag te doen en de president kritisch te bevragen. „Dat hij alleen maar ja-knikkers om zich heen krijgt en niet meer kritisch wordt bevraagd”, zegt Kolbeek. 

De pers als vierde macht 

Juist die kritische rol is volgens haar belangrijk binnen een democratie. „Het is niet voor niks de vierde macht. De pers heeft een controlerende macht over een president, zijn regering, het parlement en de senaat.” 

Dat een president boos wordt op journalisten, betekent voor Kolbeek niet dat zij minder kritisch moeten zijn. „Uiteindelijk hebben mensen op hem gestemd. En die hebben het recht om te weten waarom hij welke keuzes maakt.” 

Het werk van journalisten draait daarbij niet om de president zelf, maar om de burgers die hem kiezen. „Journalisten doen het niet voor zichzelf, verslag doen van een president, maar voor het land. Omdat burgers recht hebben op kennis over wat hun regering doet en waarom.” 

De strijd om persvrijheid gaat door 

Hoe het conflict verder verloopt, is nog niet duidelijk. De betrokken nieuwsorganisaties geven aan dat ze zich tegen het besluit willen verzetten. Daarmee blijft de spanning tussen Trump en de Amerikaanse media bestaan en staat ook de rol van de pers binnen de Amerikaanse democratie opnieuw ter discussie.